(ភ្នំពេញ)៖ សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ដ្រីនៃកម្ពុជា បានចេញសារាចរថ្មីមួយ ស្តីពីនិរាករណ៍សារាចរណែនាំរបស់រាជរដ្ឋាភិបាល លេខ១០ សរណន ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ស្ដីពីវិធានការទប់ស្កាត់ ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូ មិនទាន់កែច្នៃទៅបរទស។
ក្នុងសារាចររបស់សម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ដែលបណ្តាញព័ត៌មាន ទទួលនៅថ្ងៃទី១០ ខែវិច្ឆិកានេះបានបញ្ជាក់យ៉ាងដូច្នេះថា «កន្លងមករាជរដ្ឋាភិបាល បានចេញសារាចរណែនាំលេខ១០ សរណន ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ស្ដីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃ ទៅបរទេស។
ដោយពិនិត្យឃើញថា សារាចរណែនាំខាងលើ លែងឆ្លើយតបទៅនឹងស្ថានភាពវិស័យកៅស៊ូបច្ចុប្បន្ន និងក្នុងគោលបំណងសម្រួល ដល់កសិករដែលដាំកៅស៊ូជាលក្ខណៈគ្រួសារ អាចមានជម្រើស និងទទួលបាន រាជរដ្ឋាភិបាលសម្រេចនិរាករសារាចរណែនាំរ បស់រាជរដ្ឋាភិបាលលេខ១០ សរណនប្រាក់ចំណេញខ្ពស់ចុះថ្ងៃទី២៣ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០០៣ ស្ដីពីវិធានការទប់ស្កាត់ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃ ទៅបរទេស»។
ជុំវិញការនិរាករណ៍សារាចរ ស្ដីពីវិធានការទប់ស្កាត់ ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃទៅបរទេសនេះ ត្រូវបានលោក ឌិត ទីណា បញ្ជាក់ប្រាប់បណ្តាញព័ត៌មាន ថាជាការគិតគូរដ៏ម៉ត់ចត់ របស់សម្ដេចតេជោនាយករដ្ឋមន្ដ្រី ដើម្បីផ្ដល់ជម្រើសដល់កសិករ ដែលដាំកៅស៊ូជាលក្ខណៈគ្រួសារ អាចលក់ទៅទីផ្សាដែលមានតម្លៃខ្ពស់។
លោករដ្ឋមន្ត្រីពន្យល់ថា ពីមុននៅពេលដែលចម្ការដំណាំកៅស៊ូទាំងអស់ គឺជារបស់រដ្ឋ រាជរដ្ឋាភិបាលបានតម្រូវឱ្យក្រុមហ៊ុនកៅស៊ូរបស់រដ្ឋទាំងអស់ ត្រូវកែច្នៃកៅស៊ូឱ្យមានតម្លៃបន្ថែមខ្ពស់សិន ទើបឱ្យនាំចេញ។ ក្រោយមក ចំការកៅស៊ូត្រូវរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាធ្វើឯកជនភាវូបនីយកម្ម ទៅជាចំការកៅស៊ូរបស់ក្រុមហ៊ុនឯកជន ក៏ការកំរិតនេះនៅជាធរមានហើយក៏មានចែងផងដែរនៅក្នុងកិច្ចសន្យាជាមួយរដ្ឋថា ក្រុមហ៊ុនមានកាតព្វកិច្ចត្រូវកែច្នៃកៅស៊ូឱ្យមានតម្លៃខ្ពស់ជាមុនសិន ទើបអាចនាំចេញបាន។
លោករដ្ឋមន្ត្រីសង្កត់ធ្ងន់ថា «ប៉ុន្តែការអវិវឌ្ឍកៅស៊ូជាលក្ខណៈគ្រួសារជាច្រើនឆ្នាំកន្លងមកនេះ បានធ្វើឱ្យការកំរិតនេះ ត្រូវផ្លាស់ប្តូរ ព្រោះកសិករដែលដាំកៅស៊ូគ្រួសារ មិនអាចកែច្នៃជ័រដោយខ្លួនឯងបានទេ។ ដូច្នេះការនិរាករណ៍ សារាចរស្ដីពីវិធានការទប់ស្កាត់ ការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃ ទៅបរទេសជាការសម្រេចដ៏ត្រឹមត្រូវ ដើម្បីអនុញ្ញាតឱ្យកសិករ មានឱកាសលក់ជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃរបស់ពួកគាត់ទៅកាន់ទីផ្សារ ដែលមានលក្ខណៈទូលំទូលាយ។ ប្រសិនបើទីផ្សារក្នុងស្រុកផ្ដល់តម្លៃល្អជាង កសិករអាចលក់ជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូមិនទាន់កែច្នៃ របស់ពួកគាត់នៅក្នុងស្រុក ឬបើមិនអ៊ីចឹងទេ ពួកគាត់អាចលក់ទៅទីផ្សារក្រៅប្រទេស ក្នុងករណីឈ្មួញនៅក្រៅប្រទេស ហ៊ានទិញក្នុងតម្លៃថ្លៃជាង»។
លោករដ្ឋមន្ត្រីបញ្ជាក់ទៀតថា ដោយឡែក សម្រាប់ក្រុមហ៊ុនដែលជាប់កិច្ចសន្យាជាមួយរដ្ឋវិញ គឺជាករណីមួយផ្សេងពីកសិករដែលដាំកៅស៊ូជាលក្ខណៈគ្រួសារ។ ពោលគឺក្រុមហ៊ុនទាំងអស់ មានកាតព្វកិច្ចកែច្នៃកៅស៊ូឱ្យមានតម្លៃខ្ពស់ជាមុនសិន ទើបអាចនាំចេញបាន។
បើតាមទិន្នន័យរបស់អគ្គនាយកដ្ឋានកៅស៊ូនៃក្រសួងកសិកម្ម គិតត្រឹមខែសីហា ឆ្នាំ២០២២ កម្ពុជាបាននាំចេញជ័រកៅស៊ូ ចំនួន ១៩៤ ០១៤តោន និងនាំចេញឈើកៅស៊ូ ចំនួន ២០ ៦២៩ម៉ែត្រគូប។
ចំណូលដែលកម្ពុជានាំចេញជ័រកៅស៊ូ និងឈើកៅស៊ូ រយៈពេល៨ខែ ឆ្នាំ២០២២នេះ មានចំនួន ៣០៤ ៣៨៤ ១៦០ដុល្លារ ក្នុងនោះចំណូលពីការនាំចេញជ័រកៅស៊ូ ចំនួន ៣០១ ២៩២ ៥៧១ដុល្លារ និងចំណូលពីការនាំចេញឈើកៅស៊ូ ចំនួន៣ ០៩១ ៥៨៩ដុល្លារ។
កម្ពុជាមានផ្ទៃដីកៅស៊ូសរុបមានចំនួន ៤០៤ ០៤៤ហិកតា ក្នុងនោះផ្ទៃដីចៀរជ័រមានចំនួន ៣១០ ១៩៣ហិកតា ស្មើនឹង៧៧% និងផ្ទៃដីថែទាំមានចំនួន ៩៣ ៨៥១ហិកតា ស្មើនឹង២៣%៕
